Het verhaal van Marc van de Kuilen: “Wie zegt me dat ik met benen net zo gelukkig was geweest?”
Het verhaal van Marc van de Kuilen is er een van uitersten: van jeugdige bravoure naar een heftige confrontatie met de gevolgen van oorlog. In Afghanistan verloor Marc beide benen, geraakt door eigen vuur. Toch spreekt hij over die dag met dankbaarheid. “De afloop was slecht, maar ook weer niet. Want ik weet hoe gelukkig ik nu ben.”
Marc van de Kuilen wist al jong dat hij geen bureaubaan wilde. Buiten spelen, avontuur, fysieke uitdagingen: dat was wat hem dreef. Toen een vriend thuiskwam met verhalen over de Landmacht, was Marc meteen verkocht. “Het was precies wat ik zocht. En dan werd je er ook nog voor betaald.”
Zijn moeder stond bepaald niet te juichen. “Ze zei: ‘Ik heb je niet op de wereld gezet om je te laten neerschieten.'” Maar Marc hield vol. Op zijn zeventiende begon hij aan de opleiding tot luchtmobiel militair. Het doel: die felbegeerde rode baret. “Ik was niet de fitste of de scherpste, maar ik was een teamspeler. Dat bracht me ver.”
Net na zijn opleiding hoorde hij dat zijn eenheid zich ging voorbereiden op een missie naar Afghanistan. Marc was achttien. “We trainden maandenlang. Mijn eerste uitzending verliep redelijk rustig. We zaten in een vooruitgeschoven kamp in de woestijn, primitief maar bijzonder.” Na terugkomst voelde Marc zich verloren. “Daar had ik een duidelijk doel, hier wist ik niet wat ik moest doen. Ik wilde terug.”
En dat gebeurde. Binnen een jaar was hij opnieuw op uitzending. Deze missie veranderde alles.
Tijdens operatie Kapcha As raakte Marc gewond door eigen vuur. Er was al eerder op de dag vijandelijk contact geweest, en ’s nachts werd hij wakker gemaakt met de vraag of hij munitie wilde brengen naar een collega op het dak. “Ik klom omhoog, het was pikdonker. Geen maanlicht, bewolkt, ijskoud. Toen ik het dak op liep, vroeg ik een collega waar de Bravo-groep zat, hij wees me de richting.” Op dat moment veranderde alles.
“Ik zag flitsen, viel neer en dacht nog: hoe kan je nou struikelen terwijl je wordt beschoten? Maar toen ik omhoog keek, zag ik mijn eigen voetzolen. Mijn benen waren eraf. Ik schreeuwde het uit, en op dat moment begon de Taliban te schieten op dat geluid. Dayron is toen, onder vijandelijk vuur, op me afgerend en heeft me van het dak getrokken. Hij redde mijn leven.”
Hoe Opperwachtmeester Dayrohn Wiesken de nacht van 12 januari 2008 beleefde, zie je in deze video. “Als ik mijn ogen sluit, sta ik weer op dat dak in Afghanistan.”
“Op een eerdere missie zag ik hoe een jongen zijn benen verloor. Toen zei ik: als ik ooit mijn benen kwijt raak, hoeft het niet meer. Maar vanaf het moment dat het mij gebeurde, voelde ik dat nooit meer zo. Het enige wat ik wilde, was overleven.” Pas later hoorde Marc dat de kogels die hem raakte van een Nederlandse eenheid waren. “In eerste instantie voelde dat als een mokerslag. Maar uiteindelijk: wat maakt het uit? Of het nou een ongeluk is, vijandelijk vuur of een auto-ongeluk, het resultaat is hetzelfde.”
Marc werd geëvacueerd en lag dagenlang in een veldhospitaal in Afghanistan. Daarna werd hij overgebracht naar het Centraal Militair Hospitaal in Utrecht. “Die eerste weken zijn grotendeels een waas, ik was constant onder de morfine. Maar ik weet nog dat mijn moeder aan mijn bed zat. Ik keek haar aan en zei: ‘Mam, het spijt me. Maar het komt goed.’”
Dat moment markeerde het begin van zijn herstel. “Ik dacht: ik weet nog niet hoe, maar ik weet zeker dat het goedkomt. Ik was 21, had net de bodem geraakt, en dat gaf me een ander perspectief op het leven.”
In het revalidatiecentrum vond hij houvast bij andere fysiek gewonde militairen. “We leerden samen hoe we moesten leven in een rolstoel. Dat schept een band.” Tegelijk begon Marc te bouwen aan een nieuw leven. Hij werd professioneel rolstoelbasketballer, speelde op de Paralympische Spelen in Rio en nam deel aan de Invictus Games. “Daar draait het niet om sport, maar om verbinding.”
Vandaag de dag is Marc sportanalist bij de NOS en betrokken bij de Invictus Games. “Ik mag overal bij zijn, maar hoef niet meer te zweten. Dat vind ik heerlijk.”
‘Ik ben een deel van mijn leven en van mijn lichaam verloren, maar ondertussen mis ik het niet meer.’
Ondanks alles noemt hij zichzelf geen veteraan. “Ik voel me vooral vader en partner. Maar ik ben het natuurlijk wel. En ik wil dat militairen meer plek krijgen in onze samenleving.” Voor Veteranendag 2025 is Marc een van de gezichten die zijn verhaal deelt. “Niet voor mezelf, maar voor anderen. Het is belangrijk dat we als samenleving ruimte maken voor het militaire perspectief.”
Ieder jaar op 12 januari – de nacht waarin hij in 2008 zijn benen verloor – viert Marc dat hij zoveel jaar gehandicapt is. De tegenslag heeft hem niet uit het veld geslagen. “Ja, ik leef zoals ik het leven wilde inrichten. De afloop was kut, maar ook weer niet, want ik weet hoe gelukkig ik nu ben. Ik ben een deel van mijn leven en van mijn lichaam verloren, maar ondertussen mis ik het niet meer. Wie weet, als het niet gebeurd was, wie zegt me dan dat ik net zo gelukkig was geweest?”
