Vereniging Dragers Militaire Dapperheidsonderscheidingen: "Wij laten daden leven"
De Vereniging Dragers Militaire Dapperheidsonderscheidingen is genomineerd voor de Witte Anjer Prijs 2025. Ter gelegenheid van hun nominatie werden voorzitter Peter Tankink en lid Jacob van Velsen geïnterviewd. Op deze pagina lees je over de Vereniging en haar verrichtingen.
‘Wij laten daden leven’
Peter is drager van het Vliegerkruis. Als ervaren F-16-vlieger nam hij in 1999 deel aan NAVO-operatie ‘Allied Force’ in Kosovo. Tijdens een missie worden Peter en zijn collega’s zwaar onder vuur genomen en is hij de eerste Nederlandse piloot sinds de Tweede Wereldoorlog die een vijandelijke straaljager neerhaalt.
Daden laten leven, dat is het motto van de Vereniging Dragers Militaire Dapperheidsonderscheidingen die sinds 1970 bestaat. Op de site zijn de verhalen te vinden van vele honderden militairen en veteranen die zijn onderscheiden met de Militaire Willems-Orde, de Bronzen Leeuw, het Bronzen Kruis, het Kruis van Verdienste en het Vliegerkruis. Op de interactieve kaart zie je in één oogopslag hoe Nederlandse militairen overal ter wereld moedig hebben opgetreden. Onder de ruim honderd leden die vrijwel allemaal drager zijn van een onderscheiding, zijn er twee duidelijke generaties: de Nieuw-Guinea-gangers en de militairen die werden ingezet voor gevechtsmissies in onder meer Bosnië, Kosovo, Afghanistan en Irak. In de tussenliggende decennia verdween de cultuur van onderscheiden en waarderen. Die is nu gelukkig terug.
Peter: “Aan een onderscheiding gaat gedegen onderzoek vooraf, vergelijkbaar met het proces rond de koninklijke lintjes. Er moet bewijs zijn voor de dappere daad, betrokkenen worden geïnterviewd. Er wordt gekeken naar gedrag ten opzichte van verwachtingen. Zette je een stap extra?”
De vereniging is aanwezig bij verschillende herdenkingen door het jaar heen. Daarnaast is er jaarlijks een algemene ledenvergadering met diner en, op uitnodiging van de Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht, een barbecue op de Zwaluwenberg. Daar zijn ook de commandanten van de verschillende krijgsmachtonderdelen bij zodat zij de verbinding houden met de dragers van onderscheidingen. De vereniging vindt het belangrijk om de verhalen te blijven delen, in het eigen jaarblad Brons, met gastlessen voor jonge militairen en eind 2025 met een eigen boek. De vereniging is genomineerd door Robin, de zoon van Jacob van Velsen, drager van het Kruis van Verdienste. Hij roemt de organisatie om hoe zij daden laten leven. Peter: “Voor ons is dit fantastisch. Het toont de bijzondere band die wij ook met de familie van onze leden hebben. En het is ook precies waar onze toegevoegde waarde zit. Dragers van onderscheidingen zijn vaak heel bescheiden over wat ze gedaan hebben. Maar hun daden kunnen velen inspireren.”
‘We deden wat nodig was, maar uit die daden kan veel inspiratie uitgaan’
Op 7 juni 2008 trainen ISAF-militairen en rekruten van de Afghan Military Forces de hele dag op basis van onderschepte intel over een op handen zijnde aanval van de Taliban. Zo bereiden de buitenposten van kamp Deh Rawod zich aan beide kanten van de Helmand rivier zich daarop voor. Na afloop ziet Sergeant-Majoor Jacob van Velsen hoe er aan de overkant plotseling brand uitbreekt. Het vuur verspreidt zich snel en een voertuig vat vlam. “Die wagen zat tjokvol munitie en ontplofte, daarna gingen ook twee andere voertuigen de lucht in. De granaten vlogen in het rond. We wisten niet of er nog mensen in de post waren, maar we vreesden het ergste.”
De Echo groep van Jacob daalt snel af naar de rivier. De Afghaan die normaal mensen de rivier overzet, is er dit keer niet. Jacob trekt zijn scherfvest en helm uit en springt 200 meter stroomopwaarts in de snelstromende rivier. Zo weet hij de overkant te bereiken. Er blijken nog vier Nederlanders en één Afghaanse militair in de brandende qala te zitten. Jacob leent een scherfvest en helm van een soldaat en rent het huis binnen. In twee rondes redt hij te midden van ontploffende munitie de vijf mannen. De Afghaan bleek gewond. Voor hem regelt hij een medische evacuatie. Dankzij zijn heldhaftige optreden kunnen ze het alle vijf nog navertellen.
Het Kruis van Verdienste dat Jacob een jaar later krijgt voor deze actie zag hij totaal niet aankomen. “Ik moest naar een vergadering op de KMA in Breda. Daar aangekomen bleek dat ik met vijftien anderen zou worden onderscheiden. Daarvoor had ik eerlijk gezegd nog nooit van dapperheidsonderscheidingen gehoord.”
Die bescheidenheid lijkt een gemene deler voor de dragers. De meesten vinden zelf dat ze gewoon deden wat er nodig was. Tegelijkertijd zijn het daden waar veel inspiratie vanuit kan gaan, voor andere militairen en voor de samenleving. Daarom is Jacob zich gaan inzetten voor de vereniging. Onder meer als bestuurslid, met de specifieke opdracht om te zorgen voor verjonging.
Peter Tankink, voorzitter van de vereniging: “Van Velsen is een van de langstzittende leden van de tweede generatie. Hij legt goed de link tussen de beide generaties en hij is een van de drijvende krachten achter ons boek met verhalen dat eind 2025 uitkomt.”