Het verhaal van Anton Nootenboom: "Mijn voeten zijn het symbool geworden van mentale gezondheid"
Anton Nootenboom diende tien jaar bij Defensie. Hij draaide drie uitzendingen naar Afghanistan, waar hij intense, soms levensbedreigende situaties meemaakte. Maar zijn grootste strijd begon pas na zijn militaire loopbaan. Om aandacht te vragen voor mentale gezondheid bij mannen liep hij duizenden kilometers – op blote voeten. Zijn boodschap is krachtig in al zijn eenvoud: “Aan de buitenkant zie je niet wat er vanbinnen kapot is.”
Als jonge militair werd Anton opgeleid tot minimi-schutter bij het 17e pantserinfanteriebataljon. Zijn werk bracht hem drie keer naar Afghanistan. “In die eerste jaren voelde het als gewoon werk. Je doet wat je moet doen. Emoties schakel je uit. Dat hoort erbij.” Maar de realiteit van oorlog was onontkoombaar. “Je zit in een voertuig en rijdt langs een auto waar misschien een bom in zit. Het gebeurt niet, dus je rijdt door. Maar achteraf besef je hoe bizar en gevaarlijk het eigenlijk was.”
In de stad Deh Rawod kwam het bijna mis. “We liepen langs een bazaar toen er een man met een bomvest een straat verderop ontplofte. Als hij om de hoek was gelopen, waren wij er niet meer geweest.” De automatische reacties, de drills, de training — alles werkte, maar de impact kwam pas veel later. “Pas toen ik mijn boek schreef, begon ik echt te beseffen wat ik daar had meegemaakt.”
Toch koestert Anton ook een positieve blik op zijn missies. “Ik heb over mijn drie uitzendingen echt het verschil gezien. In het begin zag je geen kinderen op straat, zeker geen meisjes of vrouwen. Maar bij mijn laatste missie zag ik hele groepen meisjes naar school gaan. In de twintig jaar dat wij daar hebben gezeten, hebben kinderen – van geboorte tot volwassenheid – de kans gekregen om onderwijs te volgen, om zichzelf een betere toekomst te geven. Dat is iets wat vaak vergeten wordt.”
‘Ik stond op een klif – niet om te springen, maar ik begreep op dat moment voor het eerst waarom iemand dat zou doen.’
Juist door die ervaringen spreekt het hem extra aan wanneer mensen in Nederland met onbegrip of vijandigheid reageren op vluchtelingen. “Je leeft hier zoals de gelukkigste 2% van de wereldbevolking – in veiligheid, met voorzieningen, vrijheid. En dan schreeuw je naar mensen die vluchten uit oorlog en angst. Dat raakte me diep. Het maakte me boos, maar ook verdrietig.”
Na Defensie zocht Anton vrijheid in Australië, maar vond er juist zichzelf niet. Hij gleed af in een depressie. “Alles sijpelde weg. Paniekaanvallen, huilbuien, ik kon niet meer werken. Ik stond op een klif – niet om te springen, maar ik begreep op dat moment voor het eerst waarom iemand dat zou doen.”
Dat moment werd zijn keerpunt. Met tegenzin bezocht hij een mental health coach, op aandringen van een vriendin. “Ik was zo iemand die zei: ‘Ga lekker een boom knuffelen.’ Maar daar gebeurde iets. Voor het eerst in lange tijd voelde ik rust.” Hij begon met meditatie, mindfulness, coaching – alles wat hij ooit als zweverig had gezien. “Het voelde als zwakte, maar het was juist dapper om te zeggen: ik heb hulp nodig.”
Om zijn verhaal te delen en het taboe op mentale problemen bij mannen te doorbreken, begon Anton met lopen. Letterlijk. Op blote voeten liep hij in 2021 als eerste ooit naar het basiskamp van de Mount Everest. Daarna volgde een tocht van 3000 kilometer door Australië. En in 2024 een nog zwaardere uitdaging: van Los Angeles naar New York, ruim 5100 kilometer. “Je voelt elke legosteen onder je voet. ’s Nachts lag ik wakker van de pijn. Maar mijn voeten zijn het symbool geworden van mentale gezondheid: ze zien er oké uit, maar vanbinnen zijn ze kapot.”
De impact van zijn tochten is enorm. “We hebben duizenden mensen kunnen helpen. Mannen, vrouwen, ouders van kinderen. Iedereen kent wel iemand die worstelt. En ineens voelen ze zich gehoord – alleen al door te zien dat ze niet alleen zijn.”
Zijn militaire achtergrond maakt hem voor velen een geloofwaardige stem. “Als een veteraan zich kwetsbaar opstelt, geeft dat anderen de ruimte om hetzelfde te doen.” Met zijn Brave Men Talk Foundation geeft hij voorlichting aan scholen, bedrijven en organisaties. Zijn boodschap is duidelijk: mentale gezondheid verdient aandacht, begrip en preventie. “Zelfmoord is doodsoorzaak nummer één onder jongeren tot dertig. Burn-out is een pandemie op zich. We móeten het normaal maken om erover te praten.”
‘Het gaat niet om het record, maar om het gesprek dat het op gang brengt.’
Anton is niet klaar. In 2026 wil hij in het Olympisch Stadion in Amsterdam een wereldrecord vestigen: 239 kilometer rennen, op blote voeten, in 24 uur. “Ik haat rennen. Daarom doe ik het. Het gaat niet om het record, maar om het gesprek dat het op gang brengt.”
Voelt hij zich nog veteraan? “Zeker. Ik draag mijn oude tenue met trots. Niet uit nostalgie, maar omdat het kracht geeft aan mijn verhaal. Als iemand als ik zich kwetsbaar durft op te stellen, dan kan jij dat ook.”
