Het verhaal van Sananda Dieleman: 'Hopelijk heb ik vrouwen kunnen inspireren tijdens mijn missie'
Sananda koos na een stage bij een dierenarts voor een carrière bij Defensie. Ze begon haar opleiding aan de Koninklijke Militaire Academie. Na lang wikken en wegen vertrok Sananda in 2023 op missie naar Mali. De uitzending heeft haar verrijkt en zorgde ervoor dat ze een rolmodel werd voor andere vrouwen. Tegenwoordig staat Sananda aan het roer van een nieuw innovatiecentrum en is ze actief als ruiter bij de Bereden Brigade van de Koninklijke Marechaussee.
Sananda was altijd al geïnteresseerd in biologie, medische wetenschap, maar ook in dier en mens. Vanaf jonge leeftijd wilde ze in de medische sector werken, uiteindelijk vanwege haar voorliefde voor dieren. “Ik ben stage gaan lopen bij een dierenarts en toen ontdekte ik dat het werk vrij repetitief was.” Na haar stage bij de dierenarts zocht Sananda verder naar werk dat bij haar paste. Ze wilde bij Defensie werken om bij te dragen aan de maatschappij en koos daarom voor de Marechaussee.
‘Vroeger moesten we als vrouw gewoon meekomen en zo snel mogelijk rennen, liefst zelf sneller dan de mannen..’
Sananda heeft zich binnen Defensie altijd welkom gevoeld, maar had soms het gevoel een stap extra te moeten zetten. “Dit was vooral het geval aan het begin van de academie. Daar moest ik echt een tandje bijzetten qua sportprestaties. Wat nu opvalt, is dat er meer gedifferentieerd wordt in de fysiologische of biologische verschillen tussen vrouwen en mannen, bijvoorbeeld in de sporteisen. Vroeger moesten we als vrouw gewoon meekomen en zo snel mogelijk rennen, liefst zelfs sneller dan de mannen. Dat laatste is me nooit gelukt. Dat was in het begin soms pittig.”
Tot voor kort was Sananda op missie in Mali voor de Verenigde Naties, als adviseur van de Policy Commissioner. Ze ondersteunde leidinggevenden binnen de missie bij hun dagelijkse taken. Normaal duren missies 4 tot 6 maanden, maar deze missie zou een jaar duren. “In eerste instantie dacht ik: ik ga niet, want je mist van alles – sport, vrienden en familie. Maar toen een aantal mensen vroegen of de missie toch niet iets voor mij was, haalde ik de e-mail weer uit de prullenbak van mijn mailbox. Ik las de e-mail nog eens goed en besloot mij toch op te geven voor de functie.”
‘Het feit dat wij daar waren en gezien werden, kan als rolmodel dienen’
De Policy Commissioner op de missie was een vrouwelijke Franse generaal, en haar plaatsvervanger was ook een vrouw. Dit kwam niet vaak voor, maar wel iets wat de Verenigde Naties promoot. Ook binnen Defensie in Nederland wordt vrouwelijk leiderschap steeds meer gestimuleerd. “Een van de doelen van de Verenigde Naties is vrouwen beter positioneren in de maatschappij, ook in peacekeeping. Het feit dat wij daar waren en gezien werden, kan als rolmodel dienen. Ik sta niet graag in de spotlights, maar door mijn verhaal te delen kan ik misschien iemand inspireren.”
De missie van Sananda zou duren tot januari 2024, maar door politieke spanningen werd deze eerder beëindigd. De Fransen stopten eerder met hun missie, en de minister van Buitenlandse Zaken vroeg om repatriëring. De steun van de VN werd niet meer gewaardeerd. De VN Security Council besloot de missie te beëindigen. Na 9 maanden missie en keerde Sananda samen met de andere Nederlandse militairen terug naar Nederland. “Ik wilde daar het verschil maken, maar ik was ook realistisch. Ik dacht niet dat ik met alleen mijn aanwezigheid dat hele land kon redden. Het was dus niet onverwacht, maar het was jammer dat ik het land niet verder kon helpen opbouwen.”
Sananda voelde zich enorm welkom in Mali: “Het is geen land waar je snel op vakantie gaat, maar de mensen zijn ontzettend aardig. Iedereen vraagt eerst hoe het met je gaat, en hoe het met je familie is, in plaats van de gebruikelijke vragen die we in Nederland stellen uit beleefdheid. Toen ik op terugreis van mijn missie met de trein in Parijs reed, merkte ik gelijk een cultuurverschil: het is jammer dat hier niemand elkaar groet of even een praatje maakt. De mensen in Mali hebben mijn hart veroverd.”
Sananda is momenteel in verwachting van een kind en weet nog niet hoe het moederschap haar rol bij de Marechaussee gaat beïnvloeden. “Ik ben altijd bezig geweest met interessante functies en het maken van het verschil, maar wil me nu focussen op de opvoeding van mijn kind. Die balans moet ik wel nog vinden. Wat me geruststelt, is dat Defensie steeds meer ruimte biedt voor moeders. Mijn leidinggevenden geven daar alle ruimte voor, wat veel vertrouwen geeft. Hoe dat er precies uit gaat zien, weet ik nog niet. Of ik ooit weer op uitzending zou willen, weet ik ook nog niet.”
Naast haar werk bij het innovatiecentrum van de Koninklijke Marechaussee, heeft Sananda een neventaak bij de Marechaussee als ruiter bij de Bereden Brigade Koninklijke Marechaussee. “Met de Bereden Brigade begeleiden we op Prinsjesdag de koets naar de plek waar de Koning de Troonrede voorleest. Ik moet veel trainen om het niveau op peil te houden. Soms krijg je een ander paard dan verwacht, dus het is belangrijk om goed voorbereid te zijn en met verschillende paarden om te kunnen gaan.”
‘Ik ben blij dat ik de kans heb gehad om op missie te gaan, het heeft me enorm verrijkt’
Sananda voelt zich meer militair door haar missie. “Bij de Marechaussee hebben we vooral vredestaken, maar we zijn dagelijks met andere dingen bezig. Ik ben blij dat ik de kans heb gehad om op missie te gaan, het heeft me enorm verrijkt. Dus ja, ik zie mezelf als militair, maar ik ben niet actief bezig met veteranenactiviteiten. Ik ben nog nooit naar Veteranendag geweest, maar ik vind het belangrijk om stil te staan bij het werk van veteranen. Veteranendag is een mooi moment om hun inzet te erkennen en te waarderen.”