Verhalen van veteranen in de klas
In aansluiting op het instellen door de regering van de Nederlandse Veteranendag in 2005 heeft het Ministerie van OCW de Stichting Leerplanontwikkeling in Enschede (SLO) verzocht rond dit thema een educatief programma te ontwikkelen voor leerlingen van tien tot vijftien jaar. Dit programma is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met het Ministerie van Defensie, het Veteraneninstituut en een twintigtal voorhoedescholen. Centraal staat de ontmoeting in de klas met een veteraan. Inmiddels is gebleken dat het project ‘Verhalen van veteranen’ ook vaker door scholen/docenten wordt ingezet in alle lagen van het voortgezet onderwijs, tot en met bezoeken aan het MBO en HBO.
Het verzoek van het Ministerie van Onderwijs moet gezien worden in het kader van het nieuwe onderwijsthema burgerschapsvorming. De Europese ministers van Onderwijs vinden dat jongeren over de kennis en vaardigheden moeten beschikken om actieve, verantwoord handelende burgers te kunnen worden. In een brief aan de Tweede Kamer (23 april 2004) schrijft de minister van OCW: "Voor het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs zal burgerschapsvorming deel uitmaken van de nieuwe kerndoelen. Het is aan de scholen om dit bijvoorbeeld in te bedden in het gehele curriculum. Scholen kunnen er ook voor kiezen burgerschap als apart vak aan te bieden."
Het project ‘Verhalen van veteranen’ wordt beschouwd als een gepaste manier om invulling te geven aan het onderwijsthema burgerschapsvorming. Verder leent het onderwerp zich goed voor een vakoverstijgende aanpak, waarbij bijvoorbeeld de vakken aardrijkskunde, geschiedenis, levensbeschouwing, maatschappijleer en Nederlands betrokken kunnen worden. Er kan een verbinding worden gelegd met thema's als vrijheid, oorlog en vrede, vredesmissies, conflicthantering, normen en waarden en vluchtelingenproblematiek. Ook wordt vaak de link gelegd tussen het (jaar)thema van het landelijke Comité 4 en 5 mei en het bezoek van een veteraan.
In 2005 is een aantal voorhoedescholen actief bezig geweest met het bedenken van plannen, het ontwikkelen van lesmateriaal en het uitproberen van lesconcepten. Er is een analyse gemaakt van de achtergronden van het thema, aansprekende portretten en verhalen van veteranen. Er zijn inspirerende suggesties gedaan voor het inzetten van veteranen als hoofdrolspelers in een boeiend en interactief onderwijsverhaal.
Kenmerkend voor het educatief programma is dat het scholen alle ruimte biedt voor een eigen invulling. Er zijn verschillende manieren om de leerlingen op school in contact te laten komen met een veteraan. Er zijn lesinvullingen bedacht die variëren van een open discussievorm met de veteraan tot de combinatie van het bezoek van een veteraan aan de klas met het bezoek aan of de adoptie van een oorlogsmonument.
Duizenden schoolkinderen/leerlingen hebben sinds de start in 2005 van het project ‘Verhalen van veteranen’ op deze wijze kennis gemaakt met een veteraan in de klas.